ඉරාන ආර්ථිකයට මෙන්ම චීනය ඇතුළු එහි ප්රධානතම වෙළඳ හවුල්කරුවන්ටද දැඩි බලපෑමක් එල්ල කළ හැකි නව සම්බාධක පැනවීමට ඇමෙරිකාව සූදානම් වීම ඉරානය දැඩි ලෙස හෙළා දැක තිබේ.
පසුගිය පෙබරවාරි 28 වැනිදා ඇමෙරිකාව සහ ඊශ්රායලය විසින් ඉරානයට එරෙහිව ගුවන් ප්රහාර එල්ල කිරීමත් සමඟ ආරම්භ වූ යුදමය තත්ත්වයට මාස හයකට ආසන්න කාලයක් ගතවී ඇතත්, මේ වන විට දෙපාර්ශ්වය අතර සෘජු ප්රහාර හුවමාරු වීමක් සිදු නොවේ. කෙසේ වෙතත්, සාම සාකච්ඡා සඳහා යොමු වීමේ කිසිදු ලකුණක්ද දක්නට නොමැත.
ලෝකයේ ප්රධානතම නාවික මාර්ගයක් වන හෝමුස් සමුද්ර සන්ධිය ඔස්සේ සිදුකෙරෙන තෙල් ප්රවාහන කටයුතු මේ වන විට සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ අඩපණ වී තිබේ. අවසර නොලත් ඕනෑම තෙල් නැවකට ප්රහාර එල්ල කරන බවට ඉරානය තර්ජනය කර ඇති අතර, දැනටමත් පනවා ඇති සම්බාධක හමුවේ ඉරාන ආර්ථිකය දැඩි අර්බුදයකට ලක්ව ඇත.
ඉරානයට එරෙහිව ඉතිහාසයේ දරුණුතම සම්බාධක පනවන බවට තර්ජනය කිරීමෙන් අනතුරුව, ඇමෙරිකානු භාණ්ඩාගාර ලේකම් ස්කොට් බෙසන්ට් සඳුදා පස්වරු 2 ට විශේෂ ප්රවෘත්ති සාකච්ඡාවක් පැවැත්වීමට නියමිතය.
කෙප්ලර් විශ්ලේෂණ ආයතනයේ 2025 දත්තවලට අනුව, ඉරානය අපනයනය කරන තෙල්වලින් 80% කට වඩා මිලදී ගන්නේ චීනයයි. මෙම තත්ත්වය හමුවේ වොෂින්ටන් පාලනය සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කරන ලෙස බෙසන්ට් චීනයෙන් ඉල්ලා සිටියද, බීජිං පාලනය අවධාරණය කරන්නේ රාජ්යතාන්ත්රික විසඳුමක අවශ්යතාවයයි.
නව ආර්ථික සම්බාධක ප්රකාශයට පත් කිරීමට ඇමෙරිකාව සූදානම් වීම පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් ඉරාන විදේශ කටයුතු අමාත්යාංශයේ ප්රකාශක ඉස්මයිල් බගායි සෙනසුරාදා කියා සිටියේ, මෙය එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සෑම ස්වාධීන සාමාජික රාජ්යයකම භෞමික ස්වෛරීභාවයට එරෙහිව ඇමෙරිකාව බලපෑම් කිරීමට දැරූ උත්සාහයක් බවයි.
මෙවැනි ද්විතීයික සම්බාධක සඳහා ජාත්යන්තර නීතිය තුළ කිසිදු පදනමක් නැතැයි ද ඔහු X පණිවුඩයක් තබමින් වැඩිදුරටත් සඳහන් කළේය.
එමෙන්ම, ඇමෙරිකාවට සහාය දක්වන රටවල නියමිත ඉලක්ක වෙත ප්රහාර එල්ල කරන බව ඉරානයේ ශ්රේෂ්ඨ ජාතික ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ලේකම් මොහ්සෙන් රෙසායි රාජ්ය රූපවාහිනිය අමතමින් පැවසීය.
“ඇමෙරිකාවේ ආර්ථික යුද්ධයට එකතු නොවන්නැයි අපි සියලුම අසල්වැසි රටවලින් ඉල්ලා සිටිනවා. එසේ නොවුවහොත්, අපි එම රටවල් සතුරන් ලෙස සැලකීමට කටයුතු කරනවා,” යැයි රෙසායි පැවසීය.
ඉරානයට ඕනෑම ආකාරයක උපකාරයක් සැපයීමට කටයුතු කරන ඕනෑම රටකට එරෙහිව ආර්ථික ප්රතිවිපාක එල්ල වන බවට අනතුරු අඟවා ඇති ඇමෙරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සිකුරාදා ප්රකාශ කළේ, වොෂින්ටනය මෙම ගැටුම දෙස අවධානයෙන් පසුවන බවයි.
“ඔවුන් ගිවිසුමකට එළඹීමට කැමතියි, නමුත් මගේ අදහසට අනුව ඔවුන් තවමත් නිවැරදි ගිවිසුමකට පැමිණීමට සූදානම් නැහැ,” යනුවෙන් ඉරානය පිළිබඳව අදහස් දක්වමින් ට්රම්ප් පැවසීය.